چاپ 
ارسال به دوست
در واحد بهداشت خانواده شبکه خوشاب صورت پذیرفت
به مناسبت بسیج کاهش مصرف نمک –قند و چربی
کاهش مصرف نمک در کودکان با ذاِئقه سازی
چگونگی شكل گیری عادات غذايي:
هيچ نوزادي با عادات غذايي خاص به دنيا نميآيد، به عنوان مثال هيچ كودكي در بدو تولد تمايل زياد به مصرف بعضي از مواد غذايي يابيرغبتي نسبت به خوردن برخي مواد ندارد، فقط نوزاد به طور غريزي قادر به مصرف شيرميباشد.
به مناسبت بسیج کاهش مصرف نمک –قند و چربی
کاهش مصرف نمک در کودکان با ذاِئقه سازی
چگونگی شكل گیری عادات غذايي:
هيچ نوزادي با عادات غذايي خاص به دنيا نميآيد، به عنوان مثال هيچ كودكي در بدو تولد تمايل زياد به مصرف بعضي از مواد غذايي يابيرغبتي نسبت به خوردن برخي مواد ندارد، فقط نوزاد به طور غريزي قادر به مصرف شيرميباشد.
اما به تدريج و پس از گذشت چند ماه نوزاد علاوه بر شير، از مواد غذايي ديگري كه مناسب سن و وضعيت خاص او ميباشد استفاده ميكند. پس از آنكه كودك كميبزرگتر شد، بر سر سفره خانواده، از غذاهاي معمول خانواده استفادهمينمايد. بنابراین عادات غذايي اكثراً بدون هيچ علت علمي و منطقي خاص در وجود شخص برقرار شده و صرفاً به علت تكرر مصرف يا عدم استفاده از برخي مواد خوراكي، شكل ميگيرند.اين عادات معمولا تا آخر عمر با شخص همراه خواهد بود.
رفتارهای غذایی نامناسب مانند عادت به مصرف غذاهای آماده و رستورانی، تنقلات کم ارزش مثل چیپس و پفک، فستفودها از جمله سوسیس، کالباس، پیتزا، همبرگر و سایر انواع ساندویچها، غذاهای پرچرب و غذاهای شور از عوامل موثر در ایجاد اضافه وزن و چاقی در کودکی و در نهایت برخی از بیماریهای غیر واگیر از جمله فشار خون بالا،چربی خون بالا ، بیماریهای قلبی عروقی، پوکی استخوان و سرطان معده در بزرگسالی میباشد.
ذائقه غذایی تا پنجسالگی شکل میگیرد
ذائقه افراد در دوران کودکی و به ویژه در سنین زیر پنج سالگی شکل میگیرد. به همین دلیل باید ذائقه سازی کودکان را از زمان شروع غذای کمکی آغاز کرد، به عنوان مثال اگر به کودک غذای بینمک داده شود، او به تدریج به خوردن غذاهای بینمک یا کمنمک عادت می کند.
ذائقه سازی در کودکان زیر یکسال(زیر یک سال، نمک ممنوع!)
برای اینکه ذائقه کودک به شوری عادت نکند در سال اول زندگی کودک به غذای کمکی نمک اضافه نکنیم و به جای آن از چاشنیهایی مانند آب لیموترش تازه یا آب نارنج تازه به مقدار خیلی کم در آخرین لحظات پخت غذای کمکی استفاده نماییم.
تغذیه کودکان یک تا پنج سال
در این دوره سلیقهها و عادات غذایی کودک شکل میگیرد و ایجاد عادات خوب غذایی مانند مصرف غذاهای کمنمک و کمچرب و تنوع غذایی به حفظ سلامت کودک و پیشگیری از بیماریهای غیرواگیردار از جمله بیماریهای قلبی- عروقی و فشار خون بالا در سالهای آتی عمر کمک میکند.
* برنامه غذایی مناسب کودکان، باید متنوع و حاوی ۵ گروه غذایی اصلی شامل نان و غلات، میوهها، سبزیها، شیر و لبنیات،گوشت،حبوبات،تخممرغ و مغزها باشد.
* به منظور کاهش مصرف نمک،از گذاشتن نمکدان در سفره خودداری شود. کودکان از والدین خود الگو میگیرند، بنابراین والدین هنگام غذا خوردن نباید از نمکدان استفاده کنند. همچنین به هنگام تهیه و طبخ غذا از نمک به میزان کم استفاده شود.
* به جای نمک،از چاشنیهایی نظیر سبزیهای معطر تازه یا خشک مانند (نعناع، مرزه، ترخون، ریحان و ..) یا سیر، لیموترش تازه و آب نارنج برای بهبود طعم غذا و کاهش مصرف نمک استفاده شود.
* از مصرف سوپهای آماده، سسها و محصولات فرآیند شده مثل فستفودها (پیتزا، همبرگر، سوسیس و کالباس) در برنامههای غذایی روزانه کودکان خودداری شود.
* در برنامه غذایی روزانه کودک از گوشتهای سفید(ماهی، ماکیان و ...) به جای گوشتقرمز، سوسیس و کالباس استفاده شود.
* به جای مصرف تنقلات شور(چیپس، پفک،چوب شور و...) از مغزهای بدون نمک، ذرت و غلات حجیم بدون نمک استفاده شود.
* غذاهای رستورانی برای کودکان مناسب نیستند؛چون حاوی مقادیر زیادی نمک و روغن هستند.
* در خريد و پختغذا از بچهها کمک بخواهيد.
* هنگام خريد مواد غذايي از کودکان نظر بخواهيد و در موردارزشمندی و کیفیت ماده غذایی با بچهها صحبت کنید. برچسب مواد غذايي را با کودکتانبخوانيد و همراه با او مواد مغذي غذاهاي مختلف را با هم مقايسه کنید.
* همیشه موادغذايي سالم در منزل داشته باشيد تا وقتي کودک تنقلات درخواست کرد میان وعدههایسالم را در اختيارش قرار دهيد.
نقش میان وعدهها در عادات غذایی کودک
میان وعده غذای مختصری است که بین دو وعده اصلی غذایی به کودک داده میشود.
میان وعدههای مناسب مانند ذرت و حبوبات بوداده خانگی کمنمک مانند عدس برشته شده کمنمک یا بدون نمک، مغزها مانند گردو، فندق، بادام،پسته از نوع خام و بو نداده،میوههای تازه و خشک،ساندویچهای پنیر و گردو، گوجه،خیار، پنیر، تخممرغ و مرغ،دوغ بدون گاز و کمنمک،شیر و انواع ماست،انواع آبمیوههای طبیعی، بستنی،انواع برگههای میوهها، خشکبار، بیسکوئیت ساده و سبوسدار حتیالامکان بدون کرم، کیک و کلوچههای خانگی، شیر همراه با کیک،آبمیوههای طبیعی،ماست،سالاد انواع سبزیجات.
راهکار برقراري عادات غذايي صحيح در خانواده
مهمترين و اساسيترين اقدام جهت اصلاح عادات غذايي، پرهيز از بدغذايي وداشتن الگوي تغذيهاي صحيح، سالم و مناسب، فرهنگسازي صحيح تغذيهاي در جامعهاست.توجه به اين نكته ضروري است كه فرهنگسازي بهتر است در سنين ابتدايي زندگيو از دوران كودكي انجام شود. ولي در سنين بزرگسالي و حتي در دوران ميانسالي وسالمندي نيز چنانچه شخص به تأثير تغذيه صحيح بر سلامت، طول عمر و پيشگيري ازبيماريها معتقد باشد و عزم راسخ جهت اصلاح عادات غذايي خود داشته باشد، قادر بهاين امر مهم خواهد بود. توجه به موارد زير در تغيير عادات غذايي و فرهنگسازي صحيح تغذيهاي، ضروريست:براي اصلاح عادات غذايي كودكان، لازم است ابتدا پدر و مادرتلاش در داشتن برنامه غذايي صحيح براي خود بنمايند. زيرا پدر و مادر و اعضاي بزرگتر خانواده مانند خواهر و برادر بزرگتر، الگوهاي مهمي براي كودكان هستند وكودكان از آنان تقليد مينمايند
آشنا كردن همه افراد جامعه بخصوص كودكان ونوجوانان با نيازهاي تغذيهاي خود گام مهمي است در اصلاح عادات غذايي.
اگر میخواهید ذائقه کودک شما به غذاهای شور و شیرین که زمینهساز انواع بیماریهاست عادت نکند باید از زمانی که غذای کمکی را آغار میکنید تا ۵ سالگی ذائقه کودک را شکل دهید.
تاریخ درج خبر: يکشنبه ١١ بهمن ١٣٩٤ / شماره خبر: ٣٤٣٥ / تعداد بازدید: 1027
